Çeviren:

Gencoy Sümer

1932 baharı herkes için kötü bir zamandı. Fabrikalar kapanıyor, insanlar işsiz kalıyordu. Kasabada morali bozuk olmayan kimse yoktu. Bu da yetmezmiş gibi başkanlık seçimi yaklaştıkça ortalıkta devrim söylentileri dolaşmaya başlamıştı.  

Northmont, ülkenin geri kalanı kadar kötü durumda olmasa da ekonomik krizden hepimiz etkilenmiştik. Harcamalarımızı kısmak, birikimlerimizi idareli kullanmak için elimizden geleni yapıyorduk.

Üç yıl önce açılan Pilgrim Memorial Hastanesi’nin, kasabamızın ihtiyaçlarını karşılamak için fazlasıyla büyük olduğu anlaşılınca, binanın bir bölümü ofislere dönüştürülmüştü. Pilgrim Memorial yönetim kurulu, bana cazip bir kira teklifinde bulununca, bu teklifi reddetmek gibi bir seçeneğim olmadığını düşündüm. Borçlarımın arttığı, hastaların da faturaları ödemekte zorlandığı bir dönemdi ne de olsa. On yıl boyunca çalıştığım, kasabanın yakınındaki küçük kliniğime veda edip hastanedeki ofislerden birine taşınmaya karar verdim.

Hemşirem April, yeni iş yerimizin çalışma alanımızı neredeyse iki misline çıkardığı için mutluydu. Benimse bazı endişelerim vardı.

“Kasabadan iki mil uzaklaşacağız. Bize gelemeyen veya atlı arabaya binmek için çok yaşlı olan hastalar ne olacak?”

“Çoğu zaten kasabaya arabayla geliyordu. Aslında genellikle siz onların evine gidiyordunuz.  Ayrıca burada olmamız, hastane ziyaretlerinizi de daha kolay yapmanızı sağlar.”

“Sanırım haklısın,” dedim isteksizce.

Yeni yerimize taşındığımız sıcak Nisan sabahında, hastane yöneticilerinden biri olan Dr. Fenshaw bizi karşıladı.

“Duvarlar yeni boyandı Sam. Tam istediğin gibi.” Kısa boylu, cırtlak sesli biriydi. Ve nedense sinirli bir hali vardı.

“Teşekkürler, Dave,” dedim. “Güzel görünüyor. Mobilyaları getiren kamyon birazdan gelecek.”

Pencereyi gösterdi. “Manzara da çok güzel.”

Aynı fikirde değildim. Yüzümü buruşturarak “Mezarlıkları seviyorsan güzel,” dedim ve hemen ekledim, “Bazı hastalarım bundan hoşlanmayabilir.”

Fenshaw, “Spring Glen, bir mezarlıktan çok bir parka benziyor,” diye kendini savundu.

Biraz düşününce haklı olduğunu kabul etmek zorunda kaldım. Spring Glen, ara sıra piknikçilerin bile ilgisini çeken hoş bir mezarlıktı. Ağaçlar ve dolambaçlı yollar arasında sadece küçük bir grup mezar taşı görünüyordu. Mezarlığa adını veren vadi boyunca uzanan dere, minyatür bir nehir gibi akmaktaydı. Kuzeyde, Cobble Dağı’ndaki karların hâlâ erimekte olduğu yılın bugünlerinde derenin her zamankinden daha geniş ve derin olduğundan emindim.

   Günün geri kalanını mobilyaları taşımak ve yerleşmekle geçirdik. April, sabah hastaları karşılamaya hazır olmak için fazladan birkaç saat daha çalıştı. Şerif Lens, karısından aldığı bir sepet dolusu çiçekle yeni muayenehanemizi ziyarete geldi.

“Kasaba bu yaz yüzüncü yılı için gerçekten güzelleşiyor.”

“Beş yıl önce üç yüzüncü yıl dönümümüzü kutladık Şerif. Bu yıl nasıl yüzüncü yılını kutlayabiliriz?”

Sırıtarak cevap verdi. “Bu, Northmont’un resmi kuruluşudur.”

“Yaklaştığında bunu düşüneceğim,” dedim.

Cevap yerine homurdandı. Arkasından, “Matt Xavier’in cenazesine gidecek misin?” diye sordu.

“Buradaki ilk günümde biraz zor,” dedim.  “Ama işim yoğun olmazsa öğle saatlerinde törene katılabilirim.”

Xavier, Fenshaw’ın sonunda hayata tutunmayı bırakmış hastalarından biriydi; doksan iki yaşındaydı. Kasabanın önemli adamlarından sayılırdı. Hastalıklarıyla ilgilenecek başka bir doktor seçtiği için cenazesini boykot edermiş gibi görünmek istemedim. Öğle üzeri cenaze alayının mezarlığa doğru yürüdüğünü görünce törene katılmaya karar verdim. Zaten sabah da fazla hasta gelmemişti. Daha çok yeni yerimizle ilgili soruların sorulduğu telefonlar almıştık.

Tören kısa sürdü.  Mezar kazıcı iki kardeş Cedric ve Teddy Bush, kürekleriyle mezarın başına geldiklerinde kalabalık yeni dağılıyordu. Daha genç ve biraz yavaş olan Teddy Bush beni görünce el salladı. Ben de ona el salladım. Sonra etrafta biraz gezindim.

 Önümde, yolun hemen dışında, tomurcuklanan söğüt ağaçlarının altında siyah bir Ford duruyordu. Yaklaşık on beş metre ötede, henüz mezar olarak kullanıma açılmamış çimlerin üzerinde piknik yapan genç bir çift gördüm. Bu sevimli yerden yararlandıkları için onları suçlayamazdım. Sandviçlerini bitirmek üzereydiler. Ben onlara doğru ilerlerken genç kadın aniden sırtı bana dönük olarak ayağa kalktı. Omuzlarına kadar uzanan siyah saçları vardı. Lacivert bir pantolon ve mavi puanlı bir bluz giymişti. Birden yola doğru koşmaya başladı. Genç adam tedirgin olmuştu. Ayağa fırladı ve arkasından seslendi: “Rose! Geri gel!”

Ama Rose koşmaya devam etti.

Yol, iyice kabarmış olan derenin yaklaşık üç metre yukarısındaki taş bir yaya köprüsüne çıkıyordu. Rose köprünün ortasına varınca, sanki bir şeye takılmış gibi taş korkuluğun üzerinden suya düştü.

Arkasından koşarken dehşet dolu çığlığını duydum. Vahşi akıntıya kapılarak sürüklendiğini görünce peşinden dalmayı düşündüm. Ama zavallı kadın saniyeler içinde gözden kayboldu. Ve ben onu çaresizce izledim.

***

Şerif Lens, acil çağrıma cevap verişinden yirmi dakika sonra yolda ağır ağır yürürken

“Burada ne oldu?” diye sordu.

Genç kadının perişan haldeki kocasını ona telefon etmesi için göndermiştim. Ben de kadının sürüklendiği yeri bulmak amacıyla  akıntı boyunca yol almaya çalışıyordum.

Ona, “Kadın köprüden düştü,” dedim.

“İyi bir yüzücü müydü? Belki, yüzmek istemiş olabilir.”

Kadının kocası, “Rose yüzme bilmez,” dedi.

Şerif sert bir tavırla, “Arabamla daha uzağa gideceğim,” diye homurdandı. “Onu bulabileceğimiz bir yer biliyorum. Şuradaki derenin karşısında ölü bir ağaç var.”

Kadının kocasına “Biz de onunla gidelim,” dedim.

Şerif’in arabasına yürürken, “Ben doktorum,” diye kendimi tanıttım. “Sam Hawthorne.”

“Bob Duprey,”  diyerek o da kendini tanıttı.

“Uzaktan mı geldiniz?”

“Shinn Corners’tan geldik.”

Shinn Corners yaklaşık yirmi mil uzakta bir kasabaydı.

“Kıvırcık saçlı genç adam metin görünüyordu ama arabaya biner binmez soğukkanlılığını kaybetti.

“Tanrım, eğer Rose öldüyse ben nasıl yaşarım?  Sadece üç yıldır evliyiz—”

“Onu bulacağız,” dedi Şerif Lens kontak anahtarını çevirirken.

Yeni gömülen Matt Xavier’in mezarının yanından geçtik. Orada sadece Bush kardeşlerden birinin çalıştığını fark ettim. Teddy kahve içmek için bir yere gitmiş olmalıydı.

Şerif tekerlek izleriyle dolu yolu ustalıkla aştı. Mezarlığın kenarındaki devrilmiş ağaca ulaştığımızda o ana kadar sessiz duran Bob Duprey “İşte orada!” diye bağırdı. “Onu görüyorum!”

Ben de görmüştüm. Siyah saçları ve puantiyeli bluzu ağacın ölü dalları arasına sıkışıp kalmıştı. Arabadan inip koşarken Duprey arkamdan bağırıyordu. Ölü ağaca tutunarak soğuk suya girdim. Bluzu ağaçtan kurtarmayı başardıktan sonra diğer ikisiyle birlikte zavallı kadını taşmış derenin çimenli kıyısına götürdük. Yirmi dakika boyunca elimden geleni yaptım. Ciğerlerindeki suyu dışarıya pompalayıp yerini havayla doldurmaya çalıştım ama artık çok geç olduğunu biliyordum. Sonunda, Şerif Lens sessizce ayakta dikilirken ve kocası bir ağaca yaslanıp ağlarken, o korkunç sözleri söyledim.

“Faydasız. O öldü.”

Şerif, “Ağacı geçebilseydi durumu iyi olabilirdi” dedi. “Dere, Ördek Göleti’ne akıyor ve orada bütün gücünü kaybediyor.”

Arkamızda duran ve kendi kendine sessizce karısının adını tekrarlayan Bob Duprey’e “Ne olduğunu bize anlatabilir misin?” diye sordum.

Uzun bir süre bana baktı ve gözyaşlarını sildi. Şerif Lens soruyu tekrarlayınca şu cevabı verdi: “Bilmiyorum. Pikniğe gelmek istiyordu. Geçen ay işimi kaybettim ve bunun beni neşelendirebileceğini düşündü. Arabayla Shinn Corners’tan geldik ve sanırım saat on bir civarında buradaydık.”

Şerif arabadan cesedi örtmek için bir battaniye alırken sordum. “Hanginiz burada, mezarlıkta piknik yapmayı önerdiniz?”

“Rose. Bir arkadaşımız bunun ne kadar güzel olduğunu söylemiş. Tanrım…”

“Kendini suçlayamazsın,” dedi Şerif Lens.

“ Konuşuyor, sandviçlerimizi yiyorduk. Aniden ayağa kalktı. Bir şey onualarma geçirmiş gibiydi. Patikadan aşağı koşmaya başladı. O sırada Dr. Hawthorne’u gördüm. Bize doğru geliyordu. Karımın onu bizi buradan kovmak isteyen bir mezarlık çalışanı sandığını zannettim.  Ama bu onun o şekilde kaçmasını açıklamıyor.”

Şerif bana döndü. “Sen ne gördün Doktor?”

Elimden geldiğince gördüklerimi doğru bir şekilde anlattım. “Bir şeye takılıp da köprünün korkuluğundan aşağıya düşmüş gibiydi. Ama takılacak hiçbir şey yoktu. Oraya giden yol gayet düzgün. Arkasından köprüye ben de çıktım. Eğer bir tel ya da buna benzer bir şey olsaydı onu görür ya da hissederdim.”

“Karınız hiç baş dönmesi yaşadı mı Bay Duprey?”

“Öyle bir şeyi yoktu Şerif. Bildiğim kadarıyla hiç bayılmadı.”

“Peki ya düşmanı var mıydı?” diye sordum. “Ya da sizin bir düşmanınız…”

“Bunu neden soruyorsunuz ki? Onun ölümüne kimse sebep olmadı!”

Şerif Lens beni kenara çekti. “O haklı Doktor. Bu olay bir kaza. Bundan başka bir şey çıkaramazsın.”

“Bence bu olayda birçok tuhaflık var,” diye ısrar ettim.

Şerif bıkkın bir tavırla içini çekti. “Bak, amcasının öldürüldüğünü söyleyip duran Xavier’in o kaçık yeğenine katlanmak zorunda olmak zaten yeterince kötü!”

“Pekâlâ,” dedim.

O sırada Xavier’in ölümüyle ilgili bir şey duymak istemiyordum. Bayan Duprey’in battaniyeye sarılı bedenine baktım. Ya trajik bir kazaya ya da imkânsız bir cinayete tanık olduğumun farkındaydım ama hangisi olduğunu hayatım boyunca bilemeyecektim.

***

Şerif Lens ertesi sabah beni görmeye geldi.

“Rose Duprey’in otopsi raporunu henüz almadın mı?” diye sordu.

Başımı salladım. “Az önce bir kopyasını istedim. Sıra dışı bir şey yok. Boğularak ölmüş. Düşme ve akıntıya kapılma nedeniyle oluşan bir-iki morluk dışında başka yaralanma yok.”

“Ona ilaç verilmiş olabilir mi?”

Güldüm. “Şimdi benim gibi konuşmaya başladın Şerif. Hayır, midesi boştu ve kan dolaşımında uyuşturucu ya da alkole dair bir kanıt yoktu. Sıradan bir genç kadındı. Aslında otopsi onun yaklaşık iki aylık hamile olduğunu gösteriyor.”

“Hamile mi?”

“Bu her evli çiftin başına gelebilir, Şerif.”

“Evet,” diye itiraf etti. “Kocasının bundan haberi var mı?”

“Ona sormanız lazım. Kadının akrabaları olup olmadığını öğrendiniz mi?”

“Anne-baba ve bir erkek kardeş. Ülkeye dağılmış durumdalar.”

Aklıma başka bir şey geldi. “Yeğenin, Xavier’in öldürüldüğünü düşündüğünü söylemiştin.”

Şerif Lens başını salladı. “Yeğeni Scott Xavier. Onu tanıyorsun, değil mi?”

“Sanırım onunla bir kez Grange toplantısında tanışmıştım.”

“Scott amcasının öldürüldüğünü ve Doktor Fenshaw’un bunu örtbas ettiğini söylüyor.”

“Fenshaw ne diyor?”

“Xavier’in yaşlılıktan öldüğünü ve Scott’ın aklını kaçırdığını söylüyor.”

“Peki sen ne düşünüyorsun Şerif?”

“Scott’un aklı başından gitti, tamam. Bunu herkes biliyor.”

“Belki onu görmeye giderim.”

“Gerçekten kendine bir cinayet bulmak mı istiyorsun Doktor?”

“Bulunacak bir cinayet varsa, evet,” diye ona güvence verdim.

***

Scott Xavier, ellili yaşlarının başında, çiftçilik yaptığı arazisini Büyük Buhran başlangıcında kaybetmiş , gri saçlı bir adamdı. Malını mülkünü kaybetmesi dengesini biraz bozmuştu. Yaşadığı sarsıntı, kafasından var olmayan entrikalar üretmesine yol açıyordu.  O sabah onu adliyede amcasının yeni gömülmüş cesedinin mezardan çıkarılmasını münakaşa ederken gördüm..

Elimi yavaşça omzuna koydum. Güven verici bir sesle “Beni hatırladın mı Scott?” dedim.

Başını geri çekerek beni süzdü.  “Evet hatırlıyorum. Sen Fenshaw’un arkadaşısın.”

“O sadece bir meslektaşım, hepsi bu. Sorun ne?”

“Matt Amca öldürüldü. Fenshaw onu zehirledi.”

“Buna dair herhangi bir kanıtın var mı?”

“Elbette hayır; Fenshaw kanıtları yok etti! Bu yüzden tekrar bakmalarını istiyorum!”

“Böyle temelsiz suçlamalarda bulunamazsın Scott.”

“Ben ne bildiğimi biliyorum!”

“Dün seni cenazede gördüm. Aynı sıralarda genç bir kadın da mezarlık deresinde boğuldu.”

“Duydum.”

“Bu konuda bir şey biliyor musun?”

“Ne bileyim?”

Onunla konuşmak beni hiçbir yere götürmeyecekti.

“Amcanı unut,” diye tavsiyede bulundum. “Doğal bir ölümle öldü.”

“Boğulan kadın gibi mi?” diye kurnazca sordu.

Adliyeden ayrılırken, Bush kardeşlerden büyük olanı mezarlıktaki kamyonetin önünde uzanmıştı. Görünüşe göre gübre torbalarının içeriye taşınmasını bekliyordu.

“Merhaba Cedric,” diye selamladım onu. “Bugün nasılsın?”

“Şikâyet edemem Dr. Sam.”

“Teddy nerede?”

“Öğle yemeği tezgahında bir fincan kahveyle sabah içkisini yudumluyor. Roosevelt’in aday gösterilmesi durumunda gerçekten de içki yasağının kaldırılacağını mı düşünüyorsunuz?”

“Her iki aday da bunu desteklerse şaşırmam.”

Polis Gazetesi’nin berber dükkânı nüshasından daha moral verici bir şey okumayan Teddy’nin aksine, Cedric yarı zekiydi.

“Dün Xavier’in mezarıyla işin bitti mi?”

“Bize bunun için para ödeniyor.”

“Öğle civarında oradan geçtim ve Teddy orada değildi.”

“İhtiyaçlarını gidermek için çalıların arasına gitti.” Güldü. “O kadar uzun süre ortalıkta yoktu ki, kaybolduğunu sandım.”

“Yine de çok çalışkan biri.”

“Bazı zamanlar.”

“Parkta boğulan genç kadını duydun mu?”

“Herkes bunu duydu. Shinn Corners’tan biri değil mi?”

Başımı salladım. “Sen ve Teddy onu görmediniz mi?”

“Hayır.”

Cedric’i kamyonun önünde bıraktım ve aşağıya, öğle yemeği tezgahına doğru yöneldim. Rose Duprey’in öldürüldüğünden giderek daha fazla emin olmaya başlıyordum. Bilinçaltımda gömülü bir gerçek beni bu noktaya yönlendiriyordu. Ama nasıl ve neden? Teddy Bush öğle yemeği tezgahında değildi, gerçi bana çok uzun süre kalmadığı söylenmişti. Şerif Lens’in aceleyle yanımageldiğini gördüğümde muayenehaneme geri dönmek üzereydim.

“Sana ihtiyacım var Doktor!”

“N’aber?”

“Teddy Bush az önce bir kızı taciz etmeye çalıştı.  Onu tutuklamak zorunda kaldım.”

Kız korkmuştu ama herhangi bir zarar görmemişti. Vücudunda birkaç mavi-siyah renkte morluk dışından önemli bir şey yoktu. Yirmili yaşlarının başında, Cabin Yolu’ndan Shinn Corners’a giden Susan Gregger adında genç ve güzel bir kızıldı. Hudson ailesini alışveriş yapmak için tek başına kasabaya getirmişti. Öğle yemeği tezgahının arkasındaki otoparkta yürürken Teddy Bush ona yaklaşmıştı.

Şerifin ofisinin dışındaki özel bir odada muayenemi tamamlarken bana “Nefesindeki içki kokusunu alabiliyordum,” dedi. “Anlayamadığım bir şey söyledi ve sonra eteğimi tuttu. Çığlık attım ve…”

“Artık giyinebilirsin,” dedim. “Sen şanslı bir genç hanımsın.”

Şerif, ofisine döndüğümüzde bana bilgi verdi.

“Çığlığını duyunca koşarak geldim. O sırada Teddy kızı yere yatırmıştı. Adamı çekip kelepçelemek zorunda kaldım.”

“Teddy’ye inanamıyorum,” dedim. “Onunla konuşmalıyım.”

Üst kattaki hücre bloğuna çıktık. Teddy gözlerini kapamış, karyolada yatıyordu. Başını kaldırıp “Merhaba doktor,” dedi.

“Ne oldu Teddy? Ne yapmaya çalışıyordun?”

“Hiçbir şey doktor. İçtiğim içki  yüzünden oldu.”

“Yani dışarı çıkıp gördüğün ilk kadını mı yakaladın? Bu sana göre bir davranış değil Teddy.”

“Bilmiyorum doktor. Bunun hakkında konuşmak istemiyorum.”

“Teddy…”

“Sarhoştum, hepsi bu!”

İç çekip onu bıraktım.

Aşağıya inince Şerif’e sordum.  “Ona ne olacak?”

“Kıza zarar vermedi. Ona ne olacağı kızın suçlamada bulunmak isteyip istemediğine bağlı.”

Aniden Cedric’i hatırladım. Kamyonda kardeşini bekliyordu. Yanına gidip ona her şeyi anlattım. Beni sessizce dinledi. Bitirdiğimde, “Lanet olası aptal,” diye homurdandı.

“Haydi, Cedric,” dedim. “Onu görmen için seni hapishaneye götüreceğim.”

***

Öğlen saatlerinde Şerif Lens’le yalnız kaldığımda kendimi iyice bunalmış hissediyordum. Rose’un ölümünün kaza mı, yoksa cinayet mi olduğunu asla bilemeyecek olmak beni sinirlendiriyordu.

 Şerif, beni teselli etti. “Belki de öyle bir durum yoktur Doktor. Her açıklanamayan ölüm cinayet değildir. Her şeyin çok düzgün olmasını istiyorsun. Matt Xavier’in cenazesini, Duprey’in ölümünü ve Teddy’nin o kıza saldırısını tek bir pakette birleştirecek bir çözüm arıyorsun. Ama hayat öyle değil.”

“Belki de,” diye itiraf ettim.

“Bob Duprey buraya geliyor. Kalıp onunla konuşmak ister misin?”

“Ne için geliyor?”

“Cenaze düzenlemeleri. Onu yarın sabah Spring Glen’de gömmek istiyorlar ve benim de cesedi teslim etmem gerekiyor. Bunu yapmamak için  hiçbir nedenim yok.”

“Doğru. Yok,” diye onayladım.

Duprey geldiğinde solgun ve gergindi. Trajik olayı hâlâ tam olarak kabullenemiyordu.

Şerif Lens cenazenin teslim belgelerini imzalarken, “Onu buraya gömmek istemenize şaşırdım,” dedi.

“Spring Glen’i her zaman sevmişti.”

“Bay Duprey, karınızın hamile olduğunu biliyor muydunuz?” diye sordum.

Üzgün üzgün onayladı. “Geçen hafta Dr. Fenshaw’dan öğrendi.”

“Bebek konusunda mutlu muydu?”

“Evet. İkimiz de bunu sabırsızlıkla bekliyorduk.”

Derin bir nefes aldım. “Hiç Teddy Bush adında bir adamdan söz edildiğini duydunuz mu?”

“Hayır.”

“Karınız onu tanıyor olabilir mi?”

“Şüpheliyim. Bu sorularla ne demek istediğinizi anlayamadım.”

“Kaza olduğunda karınız kaçıyormuş gibi görünüyordu. Bush, mezar kazıcısıdır. Ondan kaçıp kaçmadığını merak ediyorum.”

“Gördüğüm tek kişi sizdiniz.”

“Biliyorum ama karınız bana hiç bakmadı.”

***

O gittikten sonra Şerif Lens, “Sizce onu bir şekilde öldürmüş olabilir mi?” diye sordu.

“Kocalar her zaman baş şüphelidir,” dedim. “Ama Duprey gözümün önündeydi. Onun bir şey fırlattığını ya da karısının dereye düşmesine sebep olacak bir tel filan çektiğini görmedim. Eğer Rose öldürüldüyse bunu yapan başka biri olmalı.”

“Belki de biriolta atıp onu köprünün kenarından aşağı çekmiştir.”

“Bunu kesinlikle görürdüm. Parlak güneş ışığı altındaydık. Ve Rose kenara çekilmedi. Sadece devrildi. Evet devrildi.”

“Vücudunda uyuşturucu yokmuş. Bunu sen söyledin. Lanet olsun, bırak şunu Doktor. Bu bir kazaydı. Belki hamile olduğu için başı döndü ve düştü. Olmayan bir cinayeti görmeye çalışan Scott Xavier gibi konuşmaya başladın.”

“Sanırım haklısın,” diye itiraf ettim. “Hastaneye dönsem iyi olacak.”

Tam çıkarken Şerif arkamdan seslendi. “Bu arada  kız, Teddy’e dava açmamaya karar verdi. Birkaç saat daha onun içerde terlemesine izin vereceğim ve sonra serbest bırakacağım.”

“Eh, yine de bu iyi bir haber. Keşke ona bunu yaptıran şeyin ne olduğunu bilseydik.”

“Ve eğer bunu tekrar yapma ihtimali varsa…”

***

Muayenehaneme girdiğimde Dave Fenshaw’u beni beklerken buldum. Hastanedebulunmanın dezavantajlarını yeni yeni fark etmeye başlıyordum. Masamın bir köşesine oturarak, “Seninle biraz konuşmam lazım,” dedi.

“Seni dinliyorum,” dedim April’in not defterine bıraktığı birkaç mesaja göz atarak.

“Bu sabah adliyede Scott Xavier ile konuştuğunuzu duydum. Adam gerçekten deli, biliyorsun.”

“Tıbbi teşhisin bu mu?”

“Bak Sam, Xavier yaşlı bir adamdı. Doğal bir ölümle öldü.”

“Çok fazla itiraz ediyorsun Dave. Ama sana inanıyorum.”

Bu onu tatmin etmişe benziyordu. ” Scott Xavier’le sorun yaşamak istemiyorum.”

O gittikten sonra varsayımlarla oynamaya başladım. Dave Fenshaw, Xavier’i öldürmüştü ve Rose Duprey bir şekilde bunu öğrenmişti. Kadın da Fenshaw’ın bir hastasıydı. Xavier’in cenazesini gözlemlemek için kocasına mezarlık pikniği yapmayı önermişti. Fenshaw onu orada görünceöldürmüştü. Ya da belki onu öldürmek için başka bir nedeni vardı. Ama nasıl? Büyüyle mi? Hipnotizma mı? Yüzme bilmeyen bir kişi hipnotize edilip köprüden dereye atlatılabilir mi? Vazgeçtim ve kendimi April’ın mesajlarına odakladım. Görmem gereken hastalar vardı.

***

April, Teddy Bush’un dışarıda beklediğini söylediğinde saat neredeyse  beş olmak üzereydi. Son hastamla işim bitince içeri çağırdım. Utanmış bir halde, başını eğerek, gözlerini kaçırarak muayene odasına girdi.

“Demek hapisten çıktın, Teddy.”

“Evet doktor. O… o kız suç duyurusunda bulunmayacak. Başıma ne geldi bilmiyorum. Hasta mıyım yoksa başka bir şey mi diye merak ediyorum.”

“Otur da bu konuyu konuşalım. Bu sabah içiyordun değil mi?”

“Her zamanki gibi kahve fincanına tek attım.”

“Yeterince büyük bir tek atış, aç karnına ağır gelmiş olabilir.”

“Sanırım öyle,” diye onayladı.

“Demek dışarı çıktın, kızı gördün ve ona saldırmaya çalıştın.”

“Ben… bunu yapmazdım…  Ama Doktor, dün onu Ördek Gölü’nde çıplak yüzerken gördüm… Ve sonra işte orada, kıyafetleriyle tam önümdeydi. Sanırım içki onu arzulamama yol açtı ve…”

“O kız bizim kasabada yaşamıyor Teddy. Buraya bu sabah gelmiş. Muhtemelen başka birini görmüşsündür.”

“Hayır, o kızıl saçlıyı nerede olsa tanırım. Tepedeki ormanda, doldurduğumuz mezarın yanındaydım. Aşağıya baktım, oradaydı, gölette yüzüyordu. Dışarı çıkmasını ve kıyafetlerini giymesini izledim.”

“Demek Cedric seni ararken sen oradaydın.”

“Sanırım,” diye itiraf etti. “Gözlerimi ondan alamadım.”

“Teddy, içmeyi bırakmanı istiyorum. Sana neler yapabileceğini görüyorsun. Bir daha böyle bir şey yaparsan bu kadar şanslı olamazsın. Şerif Lens seni kilitleyip anahtarı da kuyuya atacak.”

“Biliyorum.” Başını tekrar indirdi.

“Tamam o zaman. Çık ve beladan uzak dur.”

“Bir çeşit ilaca ihtiyacım olduğunu düşünmüyor musun?”

Başımı iki yana salladım.

O gittikten sonra April ofisime geldi.

“Yarın sabah randevum var mı?” diye sordum.

“Bayan Wennis’e bir ev ziyareti.”

“Telefon et ve öğleden sonra uğrayacağımı söyle. Sabah Rose Duprey’in cenazesine katılmak istiyorum.”

***

Cenazeye Şerif Lens’le gittim ve tören başlamadan önce arabasında uzun süre konuştuk.

“Hiçbir kanıtın yok Doktor,” diye ısrarını sürdürdü. İçini çekti ve daha sonra Shinn Corners’taki kiliseden Spring Glen Mezarlığı’na giden cenaze alayını takip ettiğimizde bu konu hakkında konuşmayı reddetti. Tek söylediği “Tahmin,” oldu. “Katilleri varsayımlara dayanarak mahkum etmiyoruz.”

Nisan ayının sıcak havası, Rose Duprey’in öldüğü güne çok benziyordu. Kafile, kendilerini bekleyen mezara doğru ilerlerken, Teddy ve Cedric Bush’un kürekleriyle bir kenarda durduklarını gördüm. Ölen kadın kalabalık bir aileden geliyordu ve alayı tek başına yöneten kocasının peşinden gidiyorlardı. Dönüpdiğerlerinebaktım, Dr. Fenshaw’un da orada olduğunu görünce şaşırdım. Görünüşe göre o da benim Matt Xavier’in cenaze gününde yaptığım gibi hastaneden yürüyerek gelmişti.

Kısa cenaze töreni sona erdiğinde Şerif Lens “Memnun musun?” diye usulca sordu.

“Hemen hemen,” dedim.

Ağaçların arasında bir renk parıltısı görmüştüm. “Hadi!” deyip koşmaya başladım.

Bana yetişmeye çalışan Şerif, nefes nefese arkamdan bağırdı. “Doktor, ne oluyor…?”

Ağaçlar pek uzak değildi ve mesafeyi saniyeler içinde kat ettim.

“Katil suç mahalline dönmüş,” dedim.

İnce bileğini kavrayıp ağacın arkasından çekip aldığım kadını Şerif’e gösterdim. “Rose Duprey’in katilini tanıştırayım: Bayan Susan Gregger.”

Kadın çığlık atarak “Bırak beni,” diye bağırdı. “Deli misin nesin sen?”

Şerif Lens mutsuz görünüyordu. “Doktor, ben…”

Aceleyle onu susturup konuşmaya başladım.  “Sen iyi bir yüzücüsün Susan. O köprüden düşüp dere boyunca Ördek Gölü’ne kadar yüzmek zorundaydın. Siyah bir peruk, bir bluz ve Rose’un giydiği gibi bir pantolon dışında ihtiyacın olan tek şey bir tanıktı. Yüzünü iyice görmediğim sürece bu işi benden daha iyi yapacak birini de bulamazdın. Gölete ulaştığında ıslak kıyafetlerini ve peruğunu çıkardın; kendi kuru kıyafetlerini giymek için dışarı çıktın. İşte o zaman Teddy Bush seni fark etti. Rose’un cesedinin bulunmayı beklediği o ağaç kütüğünün yanında yüzmek hoş bir şey miydi?”

Susan Gregger, “Onu ben öldürmedim,” diye ısrar etti. “Bunların hiçbirini kanıtlayamazsınız. ”

Parmaklarımı göstererek delilleri birer birer saydım. “Teddy Bush seni Ördek Gölü’nde çıplak yüzerken gördü. O gün dere suyunun soğuk olduğuna tanıklık edebilirim; sonuçta derenin suyu dağda eriyen karlardan geliyordu. Kimse serinlemek için bu kadar soğuk suda çıplak yüzmez. Arkadaşın Bob Duprey, gelişimin karısını korkutmuş olabileceğini söyledi. Oysa yüzün bana dönük değildi. Benden tarafa hiç bakmadın. Bakarsan bu senin için büyük bir risk olurdu. Bana bakmayan biri beni nasıl görmüş olabilirdi ki? Üçüncüsü, ben geldiğimde Duprey ve sözde karısı -yani sen- sandviçlerinizi bitirmek üzereydiniz ama otopsi Rose Duprey’in midesinin boş olduğunu ortaya çıkardı. Demek ki benim piknik yaparken gördüğüm kadın Rose Duprey değildi. Başka bir ifadeyle, köprüden düştüğünü gördüğüm kadın başka biriydi. Dördüncüsü, Teddy’nin saldırısından sonra seni muayene ettiğimde bazı siyah-mavi morluklar  fark ettim. Ama morluklar bu kadar çabuk oluşmaz. Bu çürümeler  önceki günden kalmaydı, yani derede olmuştu. Beşincisi, Rose’un vücudu, sözde köprüden Ördek Gölü’ne kadar sürüklenmesine rağmen neredeyse hiç morarmamıştı. Neden? Çünkü o kadar mesafe kat etmemişti de ondan. Oluşan birkaç morluk, onu boğmadan önce bayıltmandan kaynaklanmıştı.”

Bob Duprey’in aceleyle bize doğru geldiğini gördüm. Susan Gregger de onu gördü.

“Hayır,” diye haykırdı. “Bu suçu üstlenmiyorum. Onu Bob öldürdü. Onu bayılttı ve boğdu. Benim tek yaptığım bir tanığın önünde suya atlamaktı. Ondan boşanıp benimle evlenmek istiyordu ama karısı hamile olduğunu öğrenince gitmesine izin vermedi.”

Bob Duprey artık işitme mesafesindeydi, yüzü öfkeyle kızarmış ve çarpılmıştı. “Kapa çeneni!” diye böğürdü. “Kapa çeneni! İkimizi de mahvediyorsun.”

Şerif Lens’in ihtiyacı olan tek şey bunu duymaktı. Duprey, kızın üzerine atlayamadan kelepçeleri çıkarıp adamın bileklerine geçirdi.

“Gördüğünüz gibi,” dedim. “Rose Duprey’in boğulmasını Teddy’nin Susan Gregger’a saldırısıyla ilişkilendirmeyi başardım.”

“Matt Xavier’in ölümü hakkında ne düşünüyorsun? O da mı cinayet?” diye sordu Şerif.

“Hayır, bildiğim kadarıyla o, doğal nedenlerle gerçekleşen bir ölüm.”

“Vakti gelince bir gün,” dedi çakır gözlerini uzaklara dikerek. “Bir gün mutlaka bu dağların ardında neler vardır, hangi sular çağlar, hangi dereler akar, ninemin masallarındaki acayip insanlar oralarda mı yaşar, gidip öğreneceğim.”

Hemen her gün bu tepeye gelir, karşıdaki dağlara bakıp hayal kurardı. Merak ediyordu o dağların ardında, gözün göremediği uzaklarda neler var. Bulduğu her işte çalışıp akçe biriktiriyordu bunun için. Az kalmıştı; bir tamamlasa kervancının parasını, bağlasan durmazdı artık buralarda. Aslında her şeyi merak ederdi Fikri. Bir şey kafasına takılırsa eğer, ne olduğunu öğrenmeden rahat edemez, huzur bulamazdı. “Allah bunu benim karşıma çıkarttıysa öğrenmemi de istiyordur, kim bilir, belki de bir faydam dokunacaktır,” diye düşünür, merak ettiği şeyin peşini bırakmazdı. Oturduğu taşın üzerinden kalktı, tepenin yamaçlarından ovaya doğru uzanan şehrine baktı. Karşıdaki dağların eteklerine doğru yılan gibi kıvrılarak uzanan yolda bir araba tozu dumana katarak geliyordu. Ne acelesi vardı bu arabanın bu kadar, meraklanmıştı birden. Onun, hayatı aheste aheste yaşayan şehrinde böyle hızlara, acelelere hiç yer olmazdı.

“Atları çatlatacak. Böyle hızlı koşturulur mu hayvancıklar? Onlar da can taşıyor,”  diye arabacıya kızarak söylendi kendi kendine. Ağır adımlarla inmeye başladı tepeyi. Her adımında şehir biraz daha yaklaştı. O yaklaştıkça, uzaktan küçücük gözüken evler büyüdü, insanlar çoğaldı etrafında. Şehrin meydanına geldiğinde biraz önce tepedeyken gördüğü aceleci arabanın, hanın önünde durduğunu gördü. “Hah!” dedi kendi kendine. “Ne acelesi varmış öğrenelim bakalım.” Arabacı az önceki hız denemesinin etkisiyle terlemiş, hanın yanındaki çeşmede yüzünü yıkıyordu.

“Neydi acelen öyle arabacı? Deli gibi koşturuyordun hayvanları.”

Arabacı yüzünden sular akarak döndü, önce ‘sen de kimsin’ der gibi baktı sonra isteksiz cevap verdi. “Yolcumun acelesi vardı, benim değil.”

“Neymiş acelesi?” Arabacı, bu sıska bedeni, yamalı şalvarı ve kirli sakallarıyla karşısında upuzun dikilen adama ters ters baktı. “Sana ne be adam? Ahret suali mi soruyon? Neyse ne, beni heç alakadar etmez. Ben vazifemi yaptım, getirdim, hana koydum, akçemi de aldım.”

“Öyle değil yahu, tövbe estağfurullah. Celallenme hemen, atlara acıdım da ondan sual ettim,” derken atların boyunlarını okşadı Fikri. “Pek terlemiş bu hayvanlar, sırtlarına bir şey koy ya da sil terlerini.”

“Allah Allah, çattık ya! Senden mi öğrencem be adam atlarıma ne yapacağımı. Şimdi götürüyorum işte ahıra, orda dinlenirler.”

“Bak arabacı, sen yine de dinle beni, sil bu hayvancıkların terlerini.”

Arabacı ters ters baktı, kendi kendine homurdandı, atlarının yularlarını çekiştirip arabasını hanın ahırına doğru götürdü. Fikri araba önünden geçerken kınayan gözlerle baktı arabacıya sonra da yönünü hana çevirip içeri giriverdi.

“Selamünaleyküm Hacı Mamut emmi, nasılsın, eyi misin?”

“Aleykümselam Fikri, iyiyim elhamdülillah. Hayrola, sen buralara gelir miydin?”

“Haklısın, pek yolum düşmez bu cenaha. İş güç, n’aparsın. Lakin şu sana gelen taze yolcuyu merak ettim de uğrayıp bir sorayım dedim. Kimdir? Kimlerdendir? Tepedeyken gördüm, pek acelesi vardı ki arabayı buraya kadar koşturdu, merak ettim, neymiş derdi?”

“Derdini, acelesini bilmem, buralardan biri değil. Oda istedi verdik, Kadı’yı sordu söyledik. Sen dışarda arabacıyla konuşurken o da Kadı’yı bulmaya camiye gitti. Namaz vakti ya, Kadı Efendi camidedir şimdi.”

“Sağ olasın Hacı Mamut emmi, ben de gideyim camiye o vakit.”

“Fikri Efendi, sana ne adamdan, acelesinden. Bak işine.”

“Namaz vakti diye kendin söyledin emmi. Ben de namazımı eda edeceğim. Bana da farz, öyle değil mi?”

“Sen bilirsin,” diyen hancı koca göbeğini kaşıdı, kuşağını çekiştirip hanın üst katlarına çıkan merdivene acıklı gözlerle baktı. Tırabzana sıkıca yapışıp ağır gövdesini merdivenin ilk basamağına kondurdu diğerine niyetlendi.

Hancının artık kendisiyle ilgilenmediğini anlayan Fikri handan çıkıp ikindi güneşinin sarı sıcağında uzayan gölgelere bakarak camiye yollandı. Şadırvanda acele bir abdest alıp hoca namaza durmadan cemaate yetişti. Dışarısının yaz sıcağından sonra burası bahar günleri gibi serindi, hoşuna gitti. Camide fazla kimse yoktu. Birkaç beli bükük ihtiyar, bir iki sofu esnaf, imamın hemen arkasında Kadı Efendi onun arkasında ise yabancı, sırayla durmuşlardı safa. En uygun yeri aradı gözleriyle ve yabancının çaprazında, ona en yakın seccadede dikiliverdi namaza.

Namaz biter bitmez Kadı Efendi ellerini açıp duaya başladı. Yabancı arkasında kıpırdanıyor, yaklaşmak için müsait bir an kolluyor, arada sırada korku dolu gözlerle etrafı tarayıp cami girişine endişeli bakışlar atıyordu. Onun bu tekinsiz hâlleri Fikri’yi iyice meraklandırdı. Ya korktuğu bir şeyler vardı bu adamın ya da beklediği birileri. Biraz daha yaklaşmak istedi fakat yabancıyla göz göze gelince vazgeçti.

Kadı Efendi nihayet uzun duasını bitirdi, kendisini beklediğini tahmin ettiği adama doğru yavaşça başını çevirdi. Yabancı, bu fırsatı kaçırmadı, hemen emekleyerek Kadı’nın yanına sokuldu. Eliyle koluyla türlü işaretler yapıyor, hararetli heyecanlı bir şeyler anlatıyordu. Fikri yerini iyi seçememişti. Sesler kulağına geliyor ancak ne dedikleri anlaşılmıyordu. Dizleri üzerinde sürünerek biraz daha yaklaştı fakat bu sefer de Kadı’nın dikkatini çekti.  ”Ne istiyorsun?” diye gürledi Kadı. Korktu birden Fikri, ezelden beri çekinirdi bu devlet adamlarından, kekeledi ve aklına ilk gelen yalanı söyleyiverdi. “Bir şey istemiyorum ayağım uyuştu da yerini değiştiriyorum.” Kadı şöyle bir baktı, pek de inanmış görünmüyordu ama herhâlde camide olduklarını hatırlayıp bir şey demedi. Onun yerine yabancıya işaret etti, birlikte kalktılar ve caminin çıkışına yöneldiler. Fikri de arkalarından kalktı. Onlar önde Fikri arkada, sokaklarda ilerlediler. Geldikleri yerin Kadı’nın konağı olduğunu anlayınca Fikri daha da meraklandı. Çok önemli bir husus olmalıydı yoksa evine, hareminin olduğu yere niye getirsindi elin yabancısını? Alır, hükümet konağına götürürdü. Yoksa tanıyor muydu bu yabancıyı Kadı? Kim bilir, belki de akrabası filandı. Yok canım, hiç öyle bir intiba bırakmıyorlardı, adamın bir şeylerden çekindiği belliydi. Ah neydi acaba?  Bir öğrenebilse, kim bilir, belki de bir faydası dokunurdu ya da en azından merakı gider, rahat ederdi.

“Ne fena bir huyum var benim. Ninemin, ‘Meraka meraklı damarların kurusun!’ diye bağırdığı kadar var,” dedi kendi kendine ama yine de peşlerinden konağın avlusuna girmekten alıkoyamadı kendini.

“Destur efendi! Nereye böyle selamsız sabahsız?” Karşısına konağın kolağası Hamza’nın dikilivereceğini hesap edememişti, şaşırdı ancak bu şaşkınlığı sadece bir an sürdü ve attığı yalana kendisi de inanamayarak “Ben de onlarla beraberim,” deyiverdi.

“Ne işin var senin Kadı Efendi’yle? Davalı mısın davacı mısın?”

“Yok, ikisi de değil. Benim işim Kadı Efendi’yle değil yanındaki adamla.  Misafirimdir benim, buralarda yabancıdır, yalnız bırakmak olmaz diye gelirim peşlerinden.”

“Nerden misafirin olurmuş bu âdem senin? Bir izahat ver, biz de destur verelim.”

“Amma da uzattın Çavuş yahu! Uzaktan geldi dedim ya. Mühim bir işimiz vardır, gizlidir, her yerde söylenmez. Onun için buradayız. Kadı Efendi’ye akıl danışacaktı, müsaade et de gireyim artık be adam, ayıp oluyor misafirime. Koyup gittim zannedecek.”

Yalanda öyle ileri gitmişti ki geri de dönemiyordu şimdi. İnşallah öğrenecekleri değerdi bunca zahmetine.

“İşte böyle Kadı Efendi, bütün duyduklarımı dedim sana. Yüzlerini görmedim, benden uzakta, tepenin aşağısındaydılar lakin sesleri bana kadar geliyordu, gayet açık duyuluyordu. Yalınız sana bir daha söyleyeyim, biri beni takip etti. Onu ilk handa fark ettim. Arabacıya musallat oldu evvela, ona bir sürü sorgu sual etti, önce pek ihtimal vermedim ama camiye gelirken ardıma baktığımda bir de ne göreyim, bu da hana giriyor. Aha dedim, benim de canımı almaya geldi haramiler.”

Kadı, etrafına bakındı, durdukları sofanın merdivene yakın karanlık bir girintisinde sözüm ona saklanmış adamı gördü. Derhâl Hamza’ya seslendi. Koşup gelen kolağasına girintideki adamı işaret etti, kendisi de yanındaki yabancıyı kolundan tutup ilk odaya soktu.  Gördüğünün, camide onlara yaklaşmaya çalışan adam olduğunu anladığından iyice işkillenmişti. “Kim bu âdem Hamza!” diye bağırdı kolağasına.

“Kadı efendüm, haşmetlüm,  bana sizinle birlikte olduğunu söyledü. Hangi vazifeyle peşinizden geldiğini sual edince de sizinle değil, bu âdemle alakadarım dedü, bilakis kendisinin misafiri olduğunu söyledü.”

Bunları duyan yabancı dehşet içinde bağırdı. “Ben onun misafiri filan değilim, ben bu adamı ömrühayatımda görmedim, vallahi de billahi de tallahi de görmedim…” Kadı’nın yüzüne şüpheyle bakması üzerine aynı ses tonuyla devam etti. “Ben alelade bir tüccarım. Mintanlık kumaş alır satarım, buraya da onun için geldim. Bedesteninize uğrayacak, kumaşlarımı gösterecektim. Ben size bütün hüsnü kalbimle yolda gördüklerimi, duyduklarımı anlattım Kadı Efendi.”

“Ya yalan söylüyorsan, ya bu bana kurulmuş bir tuzaksa?”

“Haşa Kadı Efendi, ben söylediklerimde samimiyim. Size ne gördüysem, ne duyduysam onu anlattım. Elinizi vicdanınıza koyun da söyleyin, bu anlattıklarımdan benim ne gibi bir menfaatim olur? Allah şahittir, ben doğruyu söylüyorum.”

“Peki, bu âdem kim?”

“Ben tanımıyorum onu. İlk defa hanın önünde gördüm. Beni takip ettiği aşikâr. Muhakkak onların adamı. Benim canımı almaya geldi.”

“Tez tutup ensesinden getirin önüme!” diye bağırdı Kadı. Emir kesindi, kolağası bir koşu çıktı odadan. Fikri, saklandığı yerde yoktu, konağın içinde hemen bir arama başladı.

Bu arada Fikri, arandığından habersiz, Kadı ile yabancının girdikleri odaya nasıl ulaşırım, içeride olanları nasıl öğrenirim hesabında bir oraya bir diğer tarafa gidip duruyordu ki birden aklına bir fikir geldi. Öyle ya, bu konağın da bir mutfağı vardı elbette, hem de bu tip konakların hepsinde olduğu gibi alt kattaydı muhakkak. Aklına gelen şeytanlığa gülümseyerek ve zekâsından dolayı kendini tebrik ederek indi aşağıya, tıpkı tahmin ettiği gibi mutfak alt kattaydı. Aşçılar, halayıklar harıl harıl akşam yemeği için çalışıyorlardı, ona dikkat bile etmediler.  Halayıklardan birine yaklaştı ve ona yemeklerin üst kata gönderildiği döner dolabın nerede olduğunu sordu.  Yapılan yemeklerin üst kattaki odalara ve harem dairesine soğumadan çıkarılması için hemen hemen bütün konaklarda bu tür dolaplar bulunurdu. Dolabın yerini öğrenince kimseye fark ettirmeden içine giriverdi. İpini çekti ve üst kata gizlice ulaşmayı başardı fakat yanlış hesap yapmıştı. Dolap maalesef Kadı’nın bulunduğu odaya değil, harem dairesine açıldı.  Nerede olduğunu anlamaya çalışırken genç bir kızın hiç örtüsü olmadan dolaştığını görünce yanlış, hem de çok yanlış bir yere geldiğini anladı. Derhâl geri dönmek, mutfağa inmek istedi ama telaştan öyle hızlı çekti ki dolabın ipini, ip kopuverdi. Ağzından istemsizce küfürlü bir ses çıktı. Hemen iki eliyle kapattı dudaklarını fakat geç kalmıştı. Odadaki kız duymuştu onu. Korkuyla sese döndü kızcağız. “Sen misin Şayeste? Oyun mu yapıyorsun yine, korkutma beni, söylerim bak Kadı babama,” diyerek açıverdi dolabın kapağını. İşte ondan sonrası çığlık kıyamet. Kısa sürede kolağası ve adamları doluştular odaya. Fikri’yi derdest edip getirdiler Kadı’nın karşısına.

“İşte bu! Beni takip eden eşkıya bu!” diye bağırdı yabancı.

Fikri bir şeyler söylemek istiyor ancak kolağasının neredeyse iki yiğit kolu kadar kuvvetli pazusu ile gövdesi arasına sıkışmış başını bir türlü kurtaramadığından konuşamıyor, sadece gözleriyle ve ağzından çıkan tuhaf seslerle itiraz etmeye çalışıyordu.  Biraz serbest kalınca her şeyin merakı sebebiyle olduğunu anlatmaya çalıştı, yerlere kapandı, yalvardı fakat kimse dinlemedi onu.

Kadı Efendi’nin kızını kaçırıp kendisini de öldürmeye teşebbüsten suçlandı. Kadı’nın emriyle atıldığı zindanda süren uzun ve acılı sorgularda hep aynı şeyi söyledi. “Meraktan ah meraktan,” diye inledi ama kimse onu dinlemedi. Çıkarıldığı mahkemede Kadı Efendi idamına karar verdi ve bu emir hiç bekletilmeden bir sabah ezanı vakti yerine getirilecekken cellat, “Son bir isteğin var mı?” diye sordu merhametle.

“Yabancı,” dedi sesi titreyerek. “ Yabancı neden gelmiş?”  diye inledi. Ne yazık ki cellatın ve idam için orada bulunanların hiçbir bilgisi yoktu bu hususta. Yere diz çöktürdüler ve yağlı urganı geçiriverdiler boynuna.

Ne ailesi ne arkadaşları ne de şehir halkı Fikri’nin, Kadı’nın kızını neden kaçırmak istediğini anladı. “Merakımdan,” diye diye öldüğünden adını Meraklı Fikri’ye çıkardılar. Sülalesine, ”Kadı kızı kaçıranlar,” lakabını taktılar. Nesillerce bu lakap ailenin üstünde kaldı. Ozanlar, niyeti sevdaydı deyip türküler yaktılar ama sonuçta Fikri öldüğüyle kaldı.

Oysa bütün hadisenin başlangıcı, yabancının mola yerinde gördüğü ve duyduğu bir iki adamın kendi aralarında konuştuklarıydı.  Yabancı duyduklarından, adamların Kadı’nın kızını kaçırmaktan bahsettiklerini zannetmiş ve korkuya kapılıp koşa koşa Kadı Efendi’ye bu vahim durumu haber vermek istemişti. İşte atları o nedenle o kadar hızlı koşturmuş, arabacıyı bu nedenle zorlamıştı.

Hâlbuki yabancının duyduğu adamlar, köylülere hikâyeler anlatıp geçimlerini sağlayan iki meddahtan başkası değildi. Bir yerlerden duydukları “Saraydan Kız Kaçırma” adlı hikâyeyi padişahın kulağına gider, başımız derde girer diye korktuklarından “Kadı’nın Kızını Kaçırma” adıyla anlatıyor, yabancının onları duyduğu sırada da aslında sadece prova yapıyorlardı. Nitekim Fikri’nin yaşayıp öldüğü şehirde de pek çok yerde anlatıp meşhur oldular; öyle ki ünleri İstanbul’dan bile duyuldu ve sonunda İstanbul kıraathanelerinde Fikri’nin akıbetini de ekleyerek zenginleştirdikleri hikâyelerini, “Meraklı Fikri’nin Talihsiz Serüveni” adıyla yıllar yılı anlattılar durdular.

“Siz ne dediğinizin farkında mısınız? Neydi adınız?..”

“Devran efenim, adım Devran Devridaim. Özel dedektifim ve Gencoy Sümer’in kaçırılması vakasına bakıyorum.”

“Ne ara kaçırılmış Gencoy? Saçmalamayın lütfen! Bu bir şaka falan mı? Eğer öyleyse, baştan söyleyeyim, böyle saçmalıklara ayıracak vaktim yok, Devran Bey. Ayrıca, dediğiniz gibi Gencoy kaçırılmış olsa, şu anda karşımda bir özel dedektif yerine, polisin durması gerekmez miydi?”

“Bakın Algan Bey, bana inanmamanız ne yazık ki gerçeği değiştirmiyor. Ortada bir kaçırılma olayı var ve evet, kaçırılan kişi Gencoy Sümer. Bunu Turgut’la yapacağınız kısa bir görüşmeyle teyit ettirebilirsiniz. Ama bana sorarsanız, kaybedecek bir dakikamız bile yok. Size olayı kısaca özetleyeceğim ve ben buradan çıktığım anda, öğrendiklerinizi unutacak, kimseye bahsetmeyeceksiniz. Zira bir meslektaşınızın hayatı söz konusu.”

Polisiye Yazarlar Birliğinin sekiz katlı binasının yedinci katında, birliğin başkanı Algan Bey’in odasında karşılıklı oturuyorlardı. Algan Bey’in şüpheci bakışları Devran’ın anlattıklarından sonra yerini endişeye bırakmıştı.

“Size işinizi öğretmek istemem ama polise haber vermemekle iyi mi ediyoruz, emin değilim, Devran Bey.”

Algan Bey Devran’ın tepkisiz kaldığını görünce, ikna etmesi gerektiğine karar verip sesine daha ciddi bir hava kattı.

“Polis, Gencoy’u kaçıran kişinin ruhu bile duymadan, soruşturmayı gizlice yürütebilirlerdi. Öylesi daha iyi olurdu gibime geliyor.”

“Turgut Bey ve diğer yazarlar polise gidilmemesi hususunda ısrarcılar Algan Bey. Bu durumda bu işten kârlı çıkmak için böyle söylediğimi hatta dergideki herkesi buna benim ikna ettiğimi düşünebilirsiniz fakat inanın Gencoy Bey’in selameti için bu görevi benim üstlenmem şart.”

Algan Bey karşısına oturmuş ukalaca kendini öven bu adamdan pek hoşlanmadığını belli etmemeye çalışarak, “Bu kararı vermek bana düşmez tabii. Sonuçta ilk muhataplar Turgut ve dergi yazarları. Umuyorum ki bu karardan dolayı sonunda pişman olmazlar,” dedi.

“Öyle umalım Algan Bey. Şimdi müsaadenizle size bazı sorularım olacak. Malum, kaçırıldığı gece Gencoy Bey’i son görenlerden biri de sizsiniz.”

Algan Bey polise haber verme ısrarlarının boşuna olduğuna karar vermiş olacak ki teslim olmuş gibi iki elini havaya kaldırıp sırtını sandalyesine dayadı ve “Tabii, buy’run…” dedi.

“O akşam Gencoy Bey’le hangi saat aralığında ve nerede buluştunuz.”

“Saat yedide, Beyoğlu’ndaki Lamia Bar’da buluştuk. Aşağı yukarı iki saat oturduk.”

Devran, barın adını defterine not ettikten sonra “Gencoy Bey’le yakın arkadaş mısınız?” diye sordu.

“En başta meslektaşız. Yazarlık vesilesiyle tanıştık zaten. Arkadaşız evet ama öyle, ‘Yediğimiz içtiğimiz ayrı gitmez,’ dersem, yalan olur. Geçen geceki buluşmamıza benzer buluşmalar ve birlik toplantıları haricinde, özel hayatımızda görüşmeyiz hiç.”

“Peki, anladığım kadarıyla başı belada olsa ya da bir derdi olsa, açılacağı ilk kişilerden değilsiniz.”

“Edebiyat üzerine yüzlerce muhabbet geçmiştir aramızda fakat dediğiniz gibi bir durumda normalde bana bir şey anlatmazdı, yani o akşama kadar. O akşam Gencoy çok farklıydı. Bu sefer edebiyat konusuna hiç girmedi. Üzgün mü, kırgın mı yoksa hasta mı olduğuna karar veremediğim bir hal vardı üzerinde.”

“Nasıl yani?”

“Uzun uzun Emily ile nasıl tanıştıklarından, yaşadıkları aşktan ve sonunda bir aşkın nasıl nefrete dönüştüğünden bahsetti. Çok şaşırmıştım, özel hayatı konusunda bu derece açık sözlü olmamıştı hiçbir zaman.”

“Siz Emily Smith’i tanıyor musunuz?”

“Tanıyorum, diyemem. Gencoy’un eski eşi olduğunu bilmeyen kalmadı zaten. Kendisi birkaç kez birliğin düzenlediği gecelere davetsiz olarak katılmış ve söylemesi ayıp bazı rezillikler çıkarmıştı. Gencoy’u küçük düşürmeye uğraşıyor hissi uyandırmıştı bende. Yazık, oysa nasıl büyük bir aşkla başlamış evlilikleri.”

“Peki sizce, Gencoy Bey’i o kaçırmış olabilir mi?”

“Üzgünüm, bu sorununuzu yanıtlayamam çünkü bilmiyorum. Dediğim gibi onu sadece birliğin gecelerinde gördüm ve çirkef bir kadın olduğundan başka bir his uyandırmadı bende. Bir de bu kadın son on yıldır Gencoy’la aynı şehirde yaşıyor, neden şimdi onu kaçırmaya kalksın?”

“Göreceğiz Algan Bey… Neyse, siz devam edin lütfen.”

“Gencoy’un ağzından duymaya alışık olmadığım cümleler kuruyordu. Buralardan gitmek istediğini söyledi mesela. Evet, aynen şöyle dedi; ‘Yoruldum artık Algan. Yazmaktan, okumaktan, anlaşılmamaktan, anlayamamaktan… Bıktım artık… Kaçıp gitmek istiyorum buralardan.’”

“Enteresan…”

“Öyle gerçekten… Aslında onun, yazarlığı ve dergisini çok sevdiğini ve asla vazgeçmeyeceğini sanıyordum. Daha birkaç ay önce yeni yazdığı roman hakkında uzun uzun sohbet ettiğim Gencoy kalkmış, her şeyi ardında bırakmaktan bahsediyordu. Tuhaf geldi bana o hali. Birine kırgın olduğu aşikârdı. ‘Biliyor musun Algan, şu dünyada ne yaparsan yap kimseye yaranamazsın. Sen taviz verdikçe hep daha fazlasını isterler. Ya da sadece çıkarlarına hizmet ettiğin kişiler, verdiğin hizmetin büyüklüğü kadar değer verirler sana,’ dedi. Bir de… Nasıl demişti?.. Hah, ‘İnsanlara hatalarını söylediğinde, neden seni düşmanı zannederler?’ Evet, buna benzer bir cümle kurmuştu.”

“İnsanlara hatalarını söylediğinde, neden seni düşmanı zannederler?.. Kimi kast etmiş olabilir?”

“Etrafında böyle düşünmesine sebep olan birileri varsa bile, inanın kim olduğunu bilemiyorum. Bence bu soruların cevabı Turgut’ta ve tabii Dedektif Dergi yazarlarında. Ne de olsa onlar Gencoy’u benden daha iyi tanırlar.”

“Peki ya diğerleri?”

“Kim diğerleri?”

“Birliğinizin üyeleri, tüm yazarlar… Gencoy Bey’le araları nasıldı? Sizce onu kaçıran…”

Devran’ın nereye varmaya çalıştığını anlayan Algan Bey, “Saçmalamayın rica ederim,” diye bağırdı. Öfkesi yüzünden okunuyordu. “Böyle bir şey olabilir mi? İnsanların işi gücü kalmamış, Gencoy’u mu kaçıracaklar? Herkes kendi derdine düşmüş Devran Bey. Öyle sizin sandığınız gibi kimse kimsenin kuyusunu kazmıyor bu camiada. Ufak tefek uzlaşmazlıklar her zaman olabilir fakat kin, nefret, haset, bunların hiçbiri olmaz bizim aramızda.”

Algan Bey’in tersine, sükûnetinden taviz vermeyen Devran, sesine ılımlı bir hava katarak devam etti sözlerine.

“Bundan nasıl bu kadar emin olabiliyorsunuz? Birliğinizin bünyesinde yüzlerce yazar var. Hepsine birden kefil olamazsınız ya.”

Ne yazık ki ses tonu ne kadar ılımlı olursa olsun, söylediği sözün ima ettikleri, hızla gerilmekte olan ortamı daha çok germekten başka bir işe yaramamıştı. Algan Bey öfkesini yatıştırmaya gerek görmeden, “Elbette olurum!” dedi ve hiç ara vermeden aynı tonda devam etti konuşmaya.

“Siz bizi ne zannediyorsunuz? Cani miyiz biz? Polisiye yazarlarıyız diye aklımız fikrimiz suça mı çalışıyor sanıyorsunuz? Siz gidin de önce Turgut’u sorgulayın. Sonuçta ortağı… Gencoy’la aralarında bir anlaşmazlık olup olmadığını kim bilebilir? Ya da dergi yazarlarına sorun ama birini yaftalamadan önce bunun bir roman kurgusu değil gerçek hayat olduğunu unutmayın. Suçu yazanların etrafında dolanmaktan, asıl suçluyu göremiyorsunuz. Rica ederim bu konuyu burada kapatalım. Hatta bence siz artık gidin. Merak etmeyin, Gencoy’u tehlikeye atacak bir şey yapacak değilim. Konuştuklarımız aramızda kalacak.”

***

“Küstahlığın da bu kadarı… Böyle saçmalık görmedim. Ben neden kaçırayım Gencoy’u?”

“Onu ben değil, siz söyleyeceksiniz Bayan Smith. Gencoy Sümer’i neden kaçırdınız ve onu nerede saklıyorsunuz?”

Devran’ın ithamlarına belki onuncu kez itiraz eden Emily bir kez daha, “Ben Gencoy’u kaçırmadım!” diye bağırdı. Bir İngiliz’e göre Türkçesi kusursuzdu. 

Kadının sesi kulaklarında çınlayan Devran’sa hiç ikna olmuşa benzemiyordu. “Sakin olun lütfen,” dedi.  Bu sözü söylerken takındığı kendinden emin tavrın, Emily Smith’i çileden çıkardığını görebiliyordu. “Bağırarak bu işten sıyrılamazsınız. Deminden beri ağzınızda hep aynı söz. Onu siz kaçırmadınız… Peki… Öyleyse, Gencoy Bey’in arabası kapınızın önünde ne arıyor?”

Polisiye Yazarlar Birliğinin binasından çıkarken gelen telefonla, belki de Gencoy Sümer’in kaçırılma vakasına son nokta konulmak üzereydi. Arayan Trafik Şube’den Komiser Hasan’dı. “Bana bak Devran,” demişti Hasan, daha “alo” demeden, “bu senin için yaptığım son iş, bunu bilesin. Tövbe bir daha sana bulaşırsam. Masamın üstü dosya doluyken, ben kalkmış, sokaklarda sana araba arıyorum. Neyin nesidir, onu da söylemiyorsun, valla Amirim bi’ duyarsa sana yardım ettiğimi…” Elbette bu, Hasan’ın ne ilk sitemiydi ne de ilk tövbesi. Sonuncu da olmayacaktı, o kesindi. Bütün geceyi onlarca semtin kameralarından alınan görüntüleri inceleyerek geçirmişti. Ne yazık ki Devran’ın dediği saatte, söylenen plakada bir araca rastlamamıştı. Devran, Hasan’ın olumsuz başlayan cümlesinin olumlu noktalanacağını bilecek kadar iyi tanıyordu eski meslektaşını ve yine haklı çıkmıştı. Komiser Hasan bir arabayı arıyorsa, ne kadar saklanırsa saklansın, onu mutlaka bulurdu. Sokak aralarına saldığı birkaç adamının getirdiği bilgiye göre Gencoy Sümer’in arabası, bir evin önünde, gökten zembille indirilip konulmuş gibi duruyordu. Hasan’ın verdiği adres Devran’a tanıdık gelmişti fakat buranın Emily Smith’in adresi olduğunu anlaması biraz zaman almıştı.

“Aaa! Delireceğim! Siz laftan anlamıyor musunuz yoksa kafanız mı almıyor. Ben Gencoy’u, uzaklaştırma kararı çıktığından beri, yani tam bir aydır görmedim. Siz gelip söyleyene kadar kapımın önünde onun arabasının durduğunu fark etmemiştim bile.”

“Öyleyse arabası burada ne arıyor?”

“Bil-mi-yo-rum!”

Bu kadın kolay kolay suçunu itiraf edeceğe benzemiyordu. Devran’ın taktik değiştirmesi gerekti. “Bakın Bayan Smith,” dedi, sesine anlayışlı ve yumuşak bir ton ekleyerek. “Ona kırgın hatta kızgın olabilirsiniz. Yıllar önce sizden boşanması, hakkınızda uzaklaştırma kararı çıkarttırması, bunlar gururunuzu kırmış olabilir. İntikam almak istemenizi anlayabilirim fakat…”

Maalesef Devran’ın yeni taktiği Emily’yi daha çok öfkelendirmekten başka bir işe yaramamıştı. “Ne saçmalıyorsunuz siz?” diye bağırdı. “Ben ondan intikam alacak olsaydım, seneler evvel, inadı yüzünden, hiç acımadan sekiz yıllık yuvamızı yıktığı vakit alırdım.”

“Almadığınızı mı iddia ediyorsunuz? Ben öyle duymadım. Boşandığınızdan beri eski kocanızın hayatını zindana çevirdiğiniz söyleniyor.”

“Kim söylüyor bunu? O çok sevdiği dergisinin yazarları mı? Güldürmeyin beni. Asıl onlar Gencoy’un iyiliğini istemezler. Kolayını bulsalar, bir kaşık suda boğarlar onu. Kaç kez ikaz ettim, bunlara güvenme bu kadar diye ama dinletemedim. Gencoy sadece bana laf yetiştirsin zaten. Onlara toz kondurmasın. Şeytan görsün hepsinin yüzünü.”

“Oysa onlar sizin için aynı şeyi düşünmüyorlar. Neyse, konumuz bu değil zaten. Hatta konumuz açık seçik ortada. Bir adam kaçırılıyor, bu adam, kedi köpek gibi didiştiğiniz eski kocanız ve iki gün sonra arabası sizin evinizin önünde bulunuyor. Hal böyleyken, hâlâ inkâr ederek, bu işten sıyrılabileceğinizi sanıyorsanız, yanılıyorsunuz.”

Emily derin bir nefes çekti içine ve sabrının sonuna geldiğini belli eden bir tavırla, “Son kez söylüyorum Dedektif,” dedi. “Gencoy’un arabasının burada ne aradığını bilmiyorum. Onu ben kaçırmadım ve böyle bir şey yapmak aklımdan bile geçmedi. O inatçı ve kinci keçiyi kaçırıp ne yapacağım? Bundan nasıl bir çıkarım olabilir? Maddi bir çıkar mı? Ben zaten yıllardır onun verdiği nafakayla geçiniyorum. İnanın bana, az buz bir nafaka değil aldığım. Sebebim maddiyat değilse, nedir sizce? Onu zorla ikinci kez nikah masasına oturtmak mı? Gencoy’u yanlış kişiye soruyor, onu yanlış yerde arıyorsunuz. Bence dergiye geri dönün ve Turgut’u bir kez daha sorgulayın.”

Devran şaşkınlığını gizleyemediği bir ses tonuyla, “Turgut’u mu?” diye sordu. Emily yüzünü buruşturarak, “Turgut’u ya… Ondan şüphelenmek pek aklınıza gelmemiş belli ki,” dedi. Devran’ın hayretten açılmış gözlerine gözlerini dikip alaycı bir ses tonuyla, “Galiba siz, söylediğiniz kadar iyi bir Dedektif değilsiniz, Devran Bey,” diye devam etti. Karşısındakini hem sözleriyle hem de gözleriyle alt etmeye alışık olduğu her halinden belliydi. Gencoy Sümer’in inatçı ve kinci olduğunu söyleyen bu kadının inat ve kincilikte onu solladığı aşikârdı.

“Anlaşılan Turgut sizi bana karşı doldurmaktan, kendi yaptıklarını anlatmaya vakit bulamamış.”

“Nedir, siz anlatın öyleyse.”

“Gencoy’un dergiyi kapatıp buralardan gideceğini biliyor muydunuz?”

“Algan Bey’e gitmek istediğinden bahsetmiş.”

“Siz bunu Algan Bey’den öğrendiniz yani… Turgut neden söylemedi bunu size?”

“Bilmiyor olamaz mı?”

“Bilmemesine imkân yok. Bu konu hakkında tartışırlarken, sesleri derginin koridorlarında yankılanıyordu.”

“Nereden biliyorsunuz? Siz orada mıydınız?”

“Evet, oradaydım. Bir ay kadar önceydi. Geç bir saatti. Gencoy’u görmeye dergiye gitmiştim.”

“Neden görmek istediniz Gencoy Bey’i?”

“Son günlerde pek görüşememiş ve birbirimize rutin laf sokma seanslarımızı yapamamıştık da ondan. Ne de olsa bünyelerimiz öylesine alışık, birbirimizi yemezsek rahat uyuyamayız. Bunu mu duymak istiyorsunuz? Ne yazık ki o yüzden gitmemiştim. İngiltere’ye geri döneceğimi söyleyecektim.”

“Bu karara birdenbire varmadınız sanırım.”

“Hayatımda hiçbir şey birdenbire olmadı Dedektif. Bu yaşıma kadar ipleri elimde tutmaya, hayatımı yönlendirmeye adadım kendimi.”

“Sanırım elinizde tutmak istediğiniz sadece kendi ipleriniz değildi.”

“Bu sefer haklısınız…  Biraz da o yüzden anlaşamadık ya Gencoy’la. İkimiz de ipleri elinde tutan kişi olmak istiyorduk. Biraz geç oldu belki ama sonunda Gencoy’un haklı olduğunu anladım. Biz onunla sadece farklı dünyaların insanları değil, farklı kainatların insanlarıyız. Ayrıca genç değilim artık. Eski kocamın peşinde koşacak yaşı çoktan geçtim. Kararımı vermiştim, ülkeme geri dönecek ve hayatımın üçte birini adadığım adamı, nihayet rahat bırakacaktım.”

“Bana, kendinize bir alibi oluşturmaya çalışıyormuşsunuz gibi geliyor, desem.”

“Bence hikâyemin devamı, dinlenmeyi hak ediyor Devran Bey. Kesin kararınızı ondan sonra verirsiniz.”

Devran, Turgut hakkında yaşadığı ikilemi belli etmemeye çalışarak, “Anlatın o halde…” dedi.

“Geceleri dergide kimseler kalmaz. Genelde Gencoy tek başına olur. Onunla baş başa konuşabilmek için bulunmaz bir fırsattı bu. Geldiğimde dış kapı açıktı. İçeriden bağrışmalar duyuluyordu. Öyle basit bir tartışma değildi aralarında geçen, resmen kavga ediyorlardı. Bir köşeye gizlenip sessizce dinlemeye başladım. Gencoy dergiyi kapatacağını ya da devredeceğini, sonra da bu şehirden gideceğini söylüyor, Turgut’sa ‘Ben senin yüzünden işimi gücümü bıraktım, beni yarı yolda bırakamazsın, hiçbir yere gidemezsin,’ diye bağırıyordu.”

“Anlamıyorum, Turgut Bey onun ortağı değil miydi? Gencoy Bey bıraksa bile, o devam edebilirdi.”

“Ortak mı, hayır Turgut onun ortağı falan değil.”

“Fakat öyle olduğunu söylemişlerdi.”

“Çünkü herkes onları ortak zannediyor. Dergiyi Gencoy tek başına kurmuştu. Maddi olarak bir kuruşluk katkısı olmadı Turgut’un. Gerçeği ben, Gencoy ve Turgut’tan başka hiç kimse bilmiyor. Gencoy’a o zaman da çok söylemiştim, kâğıt üzerinde hiçbir ortaklığı olmayan biriyle, derginin bütün gelirini paylaşmanın doğru olmadığını fakat her zamanki gibi yine ben kötü oldum. Her neyse, o geceye geri dönelim; Gencoy dergiyi ona devretmeyi teklif etti. Tabii, ederi karşılığında. Fakat Turgut kabul etmedi. ‘Milyonlarım varmış gibi konuşma!’ diye bağırdı. Telaşı derginin kapanmasından değildi bence.”

“Nedendi?”

“Çok basit, geliri kesilecekti çünkü. Düşünsenize, derginin yeni sahibi, ona aynı olanakları sunar mıydı? Elbette ki hayır. Gencoy, onu bağırarak ikna edemeyeceğini anlamış olmalı ki sesi yumuşadı. ‘Daha fazla uğraşacak halim kalmadı. Lütfen anla beni. Bıktım artık, her şeyden bıktım. Kimseye dert anlatmak istemiyorum. İnsanlarla uğraşmanın bu kadar zor olacağını düşünmemiştim. Hayalimin bu olduğunu sanmıştım ama değilmiş demek ki,’ dedi. Turgut ondan sonra iyice delirdi. Masalarda ne var ne yoksa yere savurdu. ‘Yok öyle yağma arkadaş,’ diye bağırdı. ‘Başlatma hayaline de sana da. Tıkır tıkır işleyen bir dergiyi, başkasına kaptıracak değilim. Eğer öyle bir şey yaparsan, buradan ya senin ölün çıkar ya da benim,’ dedi.”

“Ölümle mi tehdit etti yani?”

“Aynen öyle yaptı. Gencoy onun tehdidini ciddiye almışa benzemiyordu. Arkasını dönüp giderken Turgut yolunu kesip yakasına yapıştı. Tehditkâr bir sesle, ‘Unut bunu tamam mı? Dergiyi kapatmak da devretmek de yok. Bu dergideki emeğim senden fazla, sırf senin ruhi bunalımın yüzünden emeklerimi heba ettirmem kimseye. Paşa paşa burada kalacak ve derdin neyse onunla yaşamaya alışacaksın,’ dedi. Gencoy onu itti ve hızla kapıya yöneldi. Öyle ani oldu ki burun buruna gelmemiz, kaçıp saklanamadım. Ondan sonrası kâbus gibiydi. ‘Sen burada ne arıyorsun?’ der demez, açtı ağzını yumdu gözünü. Ben de durur muyum, herhalde on yıldır etmediğimiz hakaretleri ettik birbirimize. Ertesi gün tanıdıklarını araya sokup acilen uzaklaştırma kararı çıkarttırmış. Turgut’a kızdı, sinirini benden çıkardı yani. Bence Gencoy’u Turgut kaçırdı. Ben bu tartışmanın o gece sonlandığını sanmıyorum. Turgut bunu ya Gencoy’u razı etmek için yaptı ya da razı edemeyeceğini anlayıp onu ortadan kaldırmak için.”

“Çok iddialı konuşuyorsunuz Bayan Smith. Yine aynı sözü tekrarlayacağım fakat kaçırılan bir adamın arabası, kapısının önünde duran bir kadın için fazla iddialı hem de.”

“Resmin bütününe bakın Dedektif. Kapımın önündeki araba, resmin sadece küçücük bir parçası. Ve oraya kendiliğinden gelmediğine göre, onu bırakan pekâlâ Turgut olabilir. Suçunu yüklemek için benden daha iyi bir aday bulamazdı ne de olsa.”

*** 

“Böyle bir şeyi benden nasıl saklarsınız? En az kapısının önünde Gencoy Bey’in arabası duran o kadın kadar şüphelisiniz benim gözümde artık.”

Turgut, Devran’ın kapıdan girdiği andan beri kendisine yönelttiği ithamlarla şaşkın, şaşkın olduğu kadar da üzgün görünüyordu. Sesi ağlamaklı, omuzları çökük, yüzü allak bullaktı. “Lütfen Devran Bey,” dedi, “yanlış anlamışsınız. İtham etmeden evvel beni bir dinleyin.”

“Neyinizi dinleyeceğim? Daha fazla yalan dinlemeye tahammülüm kalmadı,” diye çıkıştı Devran.

“Gencoy’u ben kaçırmadım.”

“Size inanmıyorum.”

“Biz onunla yıllardır dostuz. Dostluktan da öte kardeş gibiyiz. Aramızda geçen ilk tartışma değildi o. Yumruk yumruğa birbirimize girdiğimiz kavgalar bile ettik biz. Fakat her defasında birkaç saat içinde barıştık. Kardeşler arasında kavga da olur.”

“Kardeşler birbirini ölümle tehdit etmez Turgut Bey.”

“Tehdit etmedim! Sinirle ağzımdan çıkan sözlerdi onlar.”

Devran, sukutuhayale uğradığını belli eden bir ses tonuyla, “Gerçekleri anlatın artık Turgut Bey,” dedi. “Gencoy Bey’le aranızda şiddetli bir tartışma geçtiğini ve sebebin, onun dergiyi kapatma kararı olduğunu, bana neden anlatmadınız? Siz bana hiçbir şey anlatmadınız. Derginin ortağı olmadığınızı bile Emily Smith’ten öğrendim.”

“Herkes oradaydı, size bunları anlatamazdım. O zaman bütün yazarlar ortak olmadığımızı ve Gencoy’un dergiyi kapatacağını öğrenirdi.”

“Bugün sabahın köründe kapıma dayandığınızda sağınızda solunuzda kimseleri göremedim ben. Bunu anlatmak için iyi bir fırsattı.”

“Olmadı işte, aklıma gelmedi. O yeni gelen mektup, aklımı başımdan aldı. Düşünemedim, olamaz mı?”

“Düşünemediniz mi yoksa düşünmediniz mi?”

“Lütfen inanın bana. En iyi dostuma bunu yapacağıma aklınız eriyor mu?”

“Neden olmasın? Emily Smith’in anlattığı sebepler, değil iki dostu, iki kardeşi bile düşman edebilir birbirine.”

“Sebebim neymiş peki? Gencoy’un kurduğu dergiyi ele geçirmek mi?”

“Bunu ben söylemedim, siz kendiniz söylüyorsunuz. Onu ikna etmek, derginin kapanmasına ve tabii ki gelirinizin kesilmesine mâni olmak ya da belki de onu büsbütün ortadan kaldırmak, her şey olabilir.”

“Yuh artık, katil miyim ben?”

“Artık kimin ne olduğuna karar vermekte zorlanıyorum ben Turgut Bey. Emily Smith’ten, sizden, dergi yazarlarından, birliğin yazarlarından hatta mahallenizdeki bakkaldan bile şüphelenebilirim. Kafam o kadar karışık yani.”

“Bakın, siz söylüyorsunuz, ‘Kafam karışık,’ diyorsunuz. Kafanızın karışmasına o Emily olacak çirkef kadın sebep oldu. Kendi suçunu ört bas etmek için beni attı ortaya.”

“Yine de sizden daha dürüst davrandığı kesin.”

“Kabul ediyorum, size gerçeklerin hepsini anlatmadım. Ama inanın ilk fırsatta söyleyecektim. Oysa şimdi Emily’nin sözüne inanıyor, beni suçlu ilan ediyorsunuz. Tabii, böyle düşünmeniz için kim bilir nasıl abartarak anlattı size her şeyi. Üstelik yarım yamalak anlatmış. Onun arkasından barıştığımızı, ortak bir kararda buluştuğumuzu bilmediği için anlatamamış. Gencoy’un dergiyi istediği kişiye devretmesini hatta istiyorsa kapatmasını, bir şartla kabul ettiğimi duymadığı için size yetiştirememiş.”

“Neymiş o dediğiniz şart?”

“Bu yılki Zehirli Kalem Polisiye Öykü Yarışması sonuçlanana kadar yani önümüzdeki üç ay içinde, Gencoy’un dergiyi kapatma kararını kimseye açıklamamak.”

“Neden? Vakit kazanmak için mi? Üç ayda onu kararından nasıl olsa vazgeçiririm mi dediniz?”

“Hayır tabii ki! Yirmi beş yıllık arkadaşımı iyi tanıyorum, o bir karar verdiyse, ne yaparsanız yapın, değiştiremezsiniz onun kararını. Niyetim sandığınız gibi değildi.”

“Neymiş niyetiniz?”

“O yarışmaya kaç kişi, ne umutlarla katılıyor, biliyor musunuz siz? Onca insanı yarı yolda mı bırakalım? Dergi kapansa da devir de edilse bu, bu sene yarışmanın iptal edileceği anlamına gelir. Dedektif Dergi belki bir daha böyle bir yarışma düzenleyemeyecek bile. Ben sadece, benim emeklerimin heba edildiği gibi onca insanın da emeklerinin heba edilmesini istemedim. Gencoy da bunu kabul etti. Üç ay sonra sonuçlar açıklanır açıklanmaz, herkese gerçeği söyleyecektik.”

“Size inanmayı çok isterdim Turgut Bey. Şu anda değil bu anlattıklarınıza, daha öncekilere bile inanmıyorum. Yok zil sesi duymuşsunuz da yok iki kişinin konuşma sesleri gelmiş de… Bunlar, bizi yanıltmak için uydurduğunuz yalanlar. İlk mektup neden sizin kapınıza kondu? Dergiye de gönderilebilirdi. Ardından gelenler nedense dergiye geldi, öyle değil mi? Mektuba, polise gidilirse, Gencoy Sümer’in öleceğini bilerek yazdınız çünkü eğer işin içine polis karışırsa, onu kaçırdığınızı şıp diye ortaya çıkaracaklardı. Ayrıca mektuba, ‘Vakayı dergi yazarları çözecek,’ diye saçma sapan bir şart ekleyerek, kendinizi garantiye aldınız. Onların Gencoy Bey’i bulamayacaklarını adınız gibi biliyordunuz. Yalnız, hesaba katmadığınız bir şey oldu ve Ayşe beni aradı. Tabii ki siz, tüm şüphelerimi Emily’ye yönlendirerek, buna da bir çare bulmuştunuz. Gencoy Bey’in arabasını kapısının önüne koyarak, bu şüphelerimi güçlendirdiniz. Yetmezmiş gibi yeni bir mektup geldiğine beni inandırdınız. Fidyecinin sıraladığı maddelerin saçmalığından, anlamalıydım niyetinizi.”

“Size teessüf ederim Devran Bey. Yazıklar olsun. Bana bunları mı yakıştırdınız? Ben bu yaşıma kadar şerefimle yaşadım. Bir dergi için ya da sizin sandığınız gibi o dergiden gelen maddi çıkarım için en yakın dostumu kaçırdığıma nasıl inanırsınız? Söyleyecek söz bulamıyorum.”

“Sizden sadece doğruları söylemenizi istiyorum.”

Turgut gücenmiş bir ses tonuyla, “Tenkitleriniz, iftiralarınız ve hakaretleriniz bittiyse, konuşmamız gereken daha önemli konular var Devran Bey,” dedikten sonra oturduğu koltuktan zar zor kalktı ve çalışma masasına doğru yöneldi. Hâlâ açık duran bilgisayarını Devran’a çevirdi. “Bunlar, yöneticiden aldığım güvenlik kamera görüntüleri. Ben biraz izledim, size de izletmek için sabırsızlıkla gelmenizi bekliyordum. Fakat kapıdan girdiğiniz andan beri işlemediğim bir suçtan dolayı kendimi aklamaya çalıştığım için görüntülere fırsat kalmadı. Buy’run, bir de siz izleyin, bakalım, ben mi kaçırmışım Gencoy’u?”

Devran gözlerini kısarak Turgut’a baktı. Onun bu kadar kendinden emin konuşuyor olmasına şaşırmıştı. Oysa suçunu itiraf edeceğini sanmıştı. Yıllar boyunca Emniyet Teşkilatı’nda ve ardından özel dedektiflik hayatında bu kadar yanıldığı bir vakayla karşılaşmamıştı. Yerinden kıpırdamadan Turgut’a bakıyordu. “Hadi,” diye bağırdı Turgut, bir yandan eliyle bilgisayarı işaret ederek, “gerçekleri öğrenmek istemiyor muydunuz? Alın size gerçekler!”

Devran, ağır hareketlerle masaya yaklaştı. Turgut, birkaç tuşa dokundu. Ekranda, Gencoy Sümer’in oturduğu apartmanın giriş kapısının görüntüleri belirdi. Saat 22.13’ü gösteriyordu. Kapıya yaşlı bir kadın geliyor ve zillerin üzerinde elini gezdirdikten sonra birine basıyordu. Turgut görüntüyü durdurdu ve “Bu basılan Gencoy’un evinin zili. İnanmazsanız aşağı inip bakabilirsiniz,” dedi. Devran sessiz kalarak, bir nevi özür mü diliyordu, belli değildi. Gözünü dahi kırpmadan görüntüleri izlemeyi sürdürdü. Kadın zile bastıktan birkaç saniye sonra kapı açılıyor ve içeri giriyordu. Saat 22.35’i gösterirken daha tuhaf bir görüntü geliyordu ekrana. Yaşlı kadın ve Gencoy Sümer, apartmanın kapısından güle oynaya birlikte çıkıyorlardı. Turgut, “Yaa, ne de güzel çıkmışım görüntülerde, baksanıza,” dedi, iğneleyici bir ses tonuyla. “Hatta işim gücüm kalmamış, bir de kadın kılığına girmişim. Artık, nasıl başarılı bir kılık değiştirme gerçekleştirmişsem, Gencoy bile tanımamış beni.”

Bir çırpıda bilgisayarına taktığı hafıza kartını çıkarıp yerine yenisini yerleştirdi. Bu seferki görüntüler sitenin otoparkına aitti. Saat 22.38’de yaşlı kadın Gencoy Sümer’in yanında yürüyordu. Bir elini, iki büklüm olmuş beline dayamış, diğeriyle bastonunu tutuyordu. İkisi de gayet neşeli görünüyorlardı. Gencoy Sümer kadının arabaya binmesine yardım ediyor ve saniyeler içinde tozu dumana katıp uzaklaşıyorlardı.

“Bu ne şimdi?” dedi Devran. “Gencoy Bey kendi rızasıyla çıkmış evden. Hem de yanında yaşlı bir kadınla. Kim bu kadın? Gencoy Bey’le nereye gidiyorlar? Neden bu kadar neşeliler?” Uzun süredir sessizliğini koruduğu için sesi çatallı çıkmıştı. Sessizliğini Turgut’a devretmiş olacak ki sorularına yanıt alamadı.

“Ne olduysa sonradan olmuş belli ki. Ya gittikleri yerden kaçırıldı ya da doğruca oraya götürüldü. Siz bu kadını tanıyor musunuz?”

Devran sorularının havada asılı kaldığını fark edince, başını Turgut’a çevirdi. Turgut, annesine küsmüş çocuklar gibi kollarını göğsünde birleştirmiş, dudaklarını şişirmiş, gözlerini karşı duvara dikmiş oturuyordu. “Beni dinliyor musunuz siz?” dedi Devran. Turgut sonunda gözlerini diktiği duvardan alıp başını Devran’a çevirdi ve “Ne o, hani anlattığım her şey yalandı, kurmacaydı, herkesi inandırmak için uydurmuştum. Birdenbire bana inanmaya mı karar verdiniz sayın Dedektif?” dedi.

“Sorularıma cevap verin! Kadını tanıyor musunuz?”

Turgut tanımadığını belirtmek için başını sağa sola salladı.

“Belli ki Gencoy Bey tanıyor. Siz onun daha önce bu kadından bahsetmediğine emin misiniz?”

Turgut gözlerini devirip kalbindeki şüphe tohumlarının hâlâ dağılmadığı belli olan Devran’a döndü.

“Bahsetti, bahsetmez olur mu hiç? Ama ben bunu bilerek ve isteyerek sizden saklıyorum.”

“Rica ederim, uzatmayın artık Turgut Bey. Ben bir Dedektifim ve herkesten şüphelenmek, vazifemin ilk şartı. Emily Smith sizin sakladığınız gerçekleri anlattığı için ondan şüphelenmekten vazgeçtiğimi mi sanıyorsunuz? Ya da Gencoy Bey’in evden bir başkasıyla çıktığını gözlerimle gördüm diye sizi şüpheli listemden çıkardığımı mı?.. Elbette hayır, daha soruşturma yeni başlıyor ve içimden bir ses, listemin bayağı kabarık olacağını söylüyor. O yüzden olayı kişisel algılamayı bırakın. Şimdi izin verin de devam edelim.

Turgut eliyle, “Buy’run,” der gibi bir işaret yaptı.

“O gece zilinizin çaldığını, kapıyı açtığınızı ve mektubu paspasın üstünde bulduğunuzu söylemiştiniz. Saat kaçtı, demiştiniz?”

“Bilmiyorum, gece yarısıydı galiba.”

“Gencoy Bey evden çıktıktan, hemen hemen bir buçuk-iki saat sonra yani. O halde biri sonradan gelip mektubu bırakmış ve zile basmış demektir. Şu apartman kapısının görüntülerini tekrar açar mısınız? Mektubu bırakan kişinin o görüntülerde olması gerek.”

Turgut, bilgisayarında yaptığı birkaç değişiklikle görüntüleri açtı. Gencoy Sümer’in yaşlı kadınla evden çıkışının ardından gelen iki saat boyunca binaya yabancı biri girmiyor, saat 00.32’de Turgut’un evden telaşla çıkışını saymazlarsa, bir daha hiç kimse dışarı çıkmıyordu.

“Durum karmakarışık bir hal aldı Turgut Bey,” dedi Devran, işittiğinin kendi sesi olduğuna inanamayarak.

“O mektubu kapınızın önüne bırakıp zilinizi çalan kimdi? Komşularınızdan biri yaptı desek…”

“Komşular mı? Yazarlar bitti şimdi de şüpheli listenize komşular mı eklendi Devran Bey?”

“Neden olmasın? Pekâlâ içlerinden birinin Gencoy Bey’e bir husumeti olabilir.”

“Ama yok… Bu apartmandaki herkes Gencoy’u çok sever ve sayar.”

“Araştırmadan bunu bilemeyiz, öyle değil mi?”

“Ben artık hiçbir şey bilmiyorum. Ne yapmak isterseniz yapın. Kimden şüpheleniyorsanız onu sorgulamakta serbestsiniz. Yeter ki fidyeci, ipuçlarını takip edenin, Dedektif Dergi yazarları değil de siz olduğunuzu anlamasın.”

“Endişelenmeyin, hiç kimse hiçbir şey anlamayacak. Şimdi izin verirseniz, gitmeden önce eve bir göz atmak istiyorum. Ha, unutmadan, siz görüntüleri dergidekilere izletin. Belki içlerinde kadını tanıyan biri vardır. Benim için de bir çıktı hazırlayın. Gencoy Bey’in bilgisayarlarıyla beraber Emniyet’teki arkadaşıma teslim ederim. Belki sistemde kadına dair bir şeyler çıkar.”

Turgut, “Elbette…” dedikten sonra sırtını sandalyeye dayadı. Bir süre bilgisayar ekranındaki kadının görüntüsünü inceledikten sonra çıktı almak için hazırlıklara başladı.

Gencoy Sümer’in evi, bekar bir adamın evine göre haddinden fazla derli toplu, sahibinin temizlik takıntısı olabileceğini düşündürecek kadar da temizdi. Devran, bütün odaları tek tek dolaştı. Mutfak, banyo ve tuvalettekiler de dahil olmak üzere bütün eşyaların belli bir simetriye göre yerleştirilmiş olduğunu görünce, Gencoy Sümer’in tek takıntısının temizlik olmadığını düşündü. Her şey aşırı derecede düzenliydi. Hatta belki de doğal olamayacak kadar düzenli…

Son odadaysa hiç eşya yoktu. Bütün duvarlarda ya seyyar ya monte edilmiş raflar şeklinde kitaplıklar duruyordu. Kitapların bazıları yazarlara, bazıları baş harflerine, bazılarıysa kitabın serisine göre sınıflandırılmıştı. Burası muhteşem görünüyordu. Âdeta minyatür bir kütüphaneyi andırıyordu. Büyülenmiş gibi gözlerini raflarda gezdirirken, duvarın sol tarafındaki rafta, uzun yıllardır aradığı bir romanın ilk baskısını gördü. Heyecanla yanına yaklaştı. Eline almaya çekiniyordu. Bir ara, Gencoy Sümer’i bulur bulmaz, hizmetlerinin karşılığı olarak para değil, o kitabı istemek bile geçti aklından. En azından ödünç isteyebilirdi. Romanın bulunduğu rafın üst katında sıralanmış kitaplardan biri eksikti. Yeri boş duruyordu. Bu, Gencoy Bey’in kitaplarını ödünç vermekten kaçınan, ketum okurlardan olmadığının işareti olabilirdi. Düşüncelerinden Turgut’un sesiyle sıyrıldı.

“İşiniz bittiyse çıkalım mı artık?”

“Tabii…”

Kapının önüne çıktıklarında, cebindeki anahtarlığı çıkarmaya uğraşan Turgut’a “Gencoy Bey her zaman böyle düzenli midir?” diye sordu Devran.

“Titizliğe ve düzene önem verir tabii,” dedi Turgut, “fakat bu düzenin müsebbibi ondan çok Hanife abladır.”

“Kim bu Hanife, yardımcısı mı?”

“Evet, haftada iki gün gelir ve harikalar yaratır.”

Birkaç saniye kimse konuşmadı. Apartman boşluğunda Turgut’un şıkırdattığı anahtarların sesinden başka ses duyulmuyordu. Bir anda o ses de kesildi. Turgut, elinde kilide soktuğu anahtar,  öylece bekliyor, hiç hareket etmiyordu. Sanki bir şey düşünüyor gibiydi. “Ne oldu?” diye sordu Devran.

“Gencoy’un kapısı…”

“Ne olmuş Gencoy Bey’in kapısına?”

“Kaçırıldığı gece buraya geldiğimde kapı kilitliydi.”

“Ne var bunda?”

“Onda bir şey yok. Bu zaten çok normal. Gencoy kapısını kilitlemeden bakkala bile gitmez.”

“Nedir peki?”

“O gece buradan çıkarken kapıyı kilitlemiştim.”

“Ne söylemek istiyorsunuz Turgut Bey? Doğru dürüst anlatsanıza şunu.”

“Gencoy’un kaçırıldığı gece, mektubu okuduktan sonra buraya geldiğimi söylemiştim ya size, işte o gece buradan çıkarken kapıyı kilitleyip çıktım. Fakat bugün sizi beklemek için buraya geldiğimde kapı kilitli değildi.”

“Emin misiniz?”

“Eminim tabii. Görüntüleri size göstereceğim anın heyecanıyla kapıyı açıp içeri girdim. Kapı kilitli değildi. O anda bunun önemini kavrayamamış olmalıyım. Şimdi hatırladım.”

“Onu sormuyorum, o gece buradan çıkarken kapıyı kilitlediğinizden emin misiniz?”

“Kilitledim…”

“Yaşadığınız şoktan sonra telaşla çıktığınız evin kapısını kilitlemiş olduğunuzdan nasıl bu kadar eminsiniz?”

“Bu kapıyı kilitlemeden buradan gideyeceğimi öğrenene kadar işittiğim azarları siz işitseydiniz, telaş içinde bile olsanız, o kapıyı kilitlerdiniz.”

“Dediğiniz gibi olsun. Peki, başka kimde anahtar var?”

“Bir tane de Hanife ablada var.”

“Belki o gelmiştir, olamaz mı?”

“Olamaz, çünkü o bu hafta memleketine, yeğeninin düğününe gitti. Normalde Pazartesi ve Perşembe günleri temizliğe gelir. Bu hafta sadece Pazartesi günü gelebildi. Ertesi gün arayıp Perşembe gelemeyeceğini söyledi.”

“Bugün Cuma olduğuna göre, ev en son dört gün önce temizlendi yani.”

“Öyle olması gerek.”

“Müsaade ederseniz, tekrar içeri girmek istiyorum Turgut Bey.”

Turgut telaşla, az önce çektiği kapıyı tekrar açtı. Devran hızla içeri girdi ve bulduğu ilk zeminde işaret parmağını gezdirdi. Yüzüne yaklaştırıp baş parmağını işaret parmağına sürttü.

“Sizce, en son dört gün önce temizlenmiş bir evde, hiç olmazsa birkaç zerre toz olması gerekmez mi?”

“Bilmiyorum… Öyle mi olması gerekir?”

“En azından bu kadar temiz olmaması gerekir.”

“Nereye varmaya çalışıyorsunuz, anlayamıyorum.”

Devran, Turgut’u duymamış gibi kitap raflarının bulunduğu odaya koştu. Sol tarafa, az önce imrenerek baktığı kitabın olduğu rafa yöneldi. Gözlerini üst rafa, eksik kitabın olduğu yere çevirdi. Maj Sjöwall ve Per Wahlöö’nün, Martin Beck serisinin kitapları yan yana diziliydi. Seri, yazılış sırasına göre dizildiğinde, her kitabın sırt kısmına eklenmiş harfler yan yana geliyor ve serinin baş kahramanının adı ortaya çıkıyordu. MARTINBECK…  Yani aslında böyle olması gerekliydi. Fakat bu seride A harfini temsil eden kitap eksikti. M  RTINBECK…  “Turgut Bey?” dedi Devran, soran bir ses tonuyla. Bir yandan da parmağıyla, M ve R harflerinin olduğu kitapların arasındaki boşluğu işaret ediyordu. “Bu kitabın nerede olduğunu biliyor musunuz?”

Turgut hayretle seriye baktı ve “Bilmiyorum…” dedi. 

“Birine vermiş olabilir mi?”

“Kitaplarını ödünç vermek gibi bir adeti yoktur aslında ama bilemedim ki…”

“Eksik olan kitabın adı nedir?”

“Martin Beck serisinin ikinci kitabı, yani Duman Olan Adam.”

Kitabın adını duyan Devran, “Şimdi bazı şeyler yerine oturmaya başladı,” diye fısıldadı.

“Neymiş o yerine oturan Devran Bey? Çatlatmasanıza insanı. Ne demeye çalıştığınızı anlayamıyorum.”

“’Gencoy Bey kaçırıldıktan sonra bu eve biri girmiş,’ diyorum Turgut Bey. Üstelik sadece girmekle kalmamış bir de dip köşe temizlik yapmış. Ardında hiç bir iz bırakmak istememiş demek ki. Ayrıca, adı oldukça manidar olan bir kitabı yanında götürmekten de geri durmamış.”

DEVAM EDECEK